10. Zelfverantwoordelijkheid en docentonafhankelijkheid

Wat is dit?

Leren is in essentie een individueel proces. De cursist is uiteindelijk zelf verantwoordelijk voor wat hij leert. Docenten kunnen leerders gelukkig wel helpen bij dit proces. Ze kunnen uitdragen dat ze vertrouwen hebben in de cursist en zijn vermogen tot leren, en dit vertrouwen laten blijken. Daarnaast kunnen zij het traject zo inrichten dat leerders een bepaalde keuzevrijheid hebben met betrekking tot wat, wanneer, waar en hoe ze willen leren. Ook kunnen zij leerders helpen leer- en oefensituaties binnen en buiten de klas te herkennen en benutten.

Wat betekent dit voor de cursist en het onderwijs?

In een les waarin hard wordt gewerkt aan deze succesfactor voelen cursisten zich veilig. Ze durven fouten te maken, ze durven te leren, ze durven zelf na te denken over hun leerproces en daar aan de docent vragen over te stellen. De docent biedt veel werkvormen aan die gericht zijn op zelfstandig leren, maar laat de cursisten niet zwemmen als het niet goed lukt. Er is ruimte om te delen wat de cursisten zelfstandig hebben geleerd (een terugkoppeling in de groep). Daarnaast kunnen cursisten met de docent bespreken wat ze willen leren.

Hoe wordt deze succesfactor gemeten?

De onderzoeker bekijkt in welke mate de docent werkvormen gericht op zelfwerkzaamheid benut. Daarbij is het van belang dat elke cursist tijd en aandacht van de docent kan krijgen. Ook kijkt de onderzoeker in welke mate de cursisten middelen tot hun beschikking hebben waardoor ze zelf kunnen leren (studiewijzers, multimedia, etc.).